"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

Plakat spotkania 4 sierpnia 2019 r. o godzinie 13:30 w budynku PAST-y odbędzie się spotkanie połączone z recytacją wierszy, zatytułowane "Krzysztof Kamil Baczyński - żołnierz czy poeta?". Jako partner wydarzenia - serdecznie zapraszamy do wzięcia w nim udziału.

 

„Czwartego [sierpnia 1944 r.] pałac [Blanka] był już całkowicie w naszych rękach i można się było swobodnie poruszać – jedni wchodzili, drudzy wychodzili… Nie było jakiegoś specjalnego nasilenia ognia. Tylko od czasu do czasu ktoś do nas strzelał (…). Ostrzeliwaliśmy podcienia Opery. Ja byłem przy jednym oknie, przy drugim – Baczyński. Czy może wychylił się za mocno…” (z książki Wiesława Budzyńskiego „Miłość i śmierć Krzysztofa Kamila”, wyd. V uzupełnione, s. 168).

 

Tak śmierć Krzysztofa Kamila Baczyńskiego – jednego z najlepiej zapowiadających się młodych poetów Polski Walczącej – opisywał Andrzej Domaszewicz ps. „Szczapa”. Baczyński zginął w czwartym dniu powstania warszawskiego w pałacu Blanka przy ul. Senatorskiej. Zginął jak żołnierz – na posterunku. Niektórzy mawiali, że zamienił pióro na karabin – czy aby na pewno? Kim tak naprawdę był – żołnierzem czy poetą? Jak postrzegali go jemu współcześni, a za kogo uważamy go dziś?

 

Na te (i inne) pytania wspólnie z naszymi gośćmi postaramy się znaleźć odpowiedź w dniu 75. rocznicy śmierci poety – 4 sierpnia 2019 r. o godz. 13:30 w Centrum Edukacji Historycznej w budynku PAST-y przy ul. Zielnej 39 w Warszawie (IV piętro).

 

W spotkaniu udział wezmą:

 

– Wiesław Budzyński - najwybitniejszy biograf Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, autor licznych książek i opracowań poświęconych poecie, m.in. wielokrotnie wznawianej „Miłości i śmierci Krzysztofa Kamila”; od wielu lat zaangażowany w utrwalanie dorobku literackiego i upamiętnianie miejsc związanych z życiem Baczyńskiego;

 

– Witold Sławski ps. „Sławek” - żołnierz Kedywu KG AK (kompania „Pegaz”); od lata 1944 r. w 3. kompanii batalionu „Parasol”; wraz z Baczyńskim był w grupie powstańców, których wybuch powstania zastał w rejonie pl. Teatralnego – walczył w ratuszu i pałacu Blanka;

 

– Maria Wiśniewska ps. „Malina” - harcerka „Szarych Szeregów”, przed wybuchem powstania łączniczka zastępcy dowódcy III plutonu 3. kompanii w batalionie „Parasol” – Baczyński ww. stanowisko objął w lipcu 1944 r.; 

 

– Daniela Ogińska ps. „Pszczoła” - harcerka „Szarych Szeregów”, w konspiracji od 1942 r., uczestniczka powstania warszawskiego; po wojnie związana ze środowiskiem „Zośkowców”;

 

– Jerzy Oględzki ps. „Jur” - harcerz „Szarych Szeregów”, w powstaniu w batalionie „Gozdawa”; walczył na Starym Mieście w rejonie ul. Senatorskiej (zgrupowanie „Kuba”-„Sosna”).

 

W części poświęconej twórczości Baczyńskiego z interpretacją wierszy poety wystąpi Maciej Gąsiorek, aktor warszawskiego Teatru Rampa.

 

O godz. 21:00 zapraszamy także do wspólnej modlitwy i zapalenia znicza w miejscu pierwotnego pochówku Krzysztofa Kamila Baczyńskiego – na tyłach byłego Ratusza przy ul. Senatorskiej 16 (przy upamiętniającym je kamieniu).

 

Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej oraz Fundacja Polskiego Państwa Podziemnego. Patronat honorowy nad projektem objął Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Związek Powstańców Warszawskich, Związek Literatów Polskich oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich. Patronami medialnymi są TVP Historia, „Warszawska Gazeta”, Historykon.pl, blogpress.pl oraz Historia.org.pl. Partnerem wydarzenia jest Fundacja im. Janusza Kurtyki.

 

Zachęcamy do śledzenia wydarzenia na Facebook.com.

 

Wstęp wolny.

 


 

Na Przystanku Historia w Krakowie prezes IPN dr Jarosław Szarek oraz Zuzanna Kurtyka zainaugurowali 9 listopada 2018 r. wystawę pt. „Otwórzmy drzwi do wolności. Janusz Kurtyka 1960–2010”. Jej autorami są dr Cecylia Kuta i dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego IPN.

Janusz był człowiekiem, który rozumiał i czuł dzieje Polski oraz to, czym jest wolność i niepodległość – mówił prezes IPN dr Jarosław Szarek. Przypomniał, że dokładnie sto lat temu nasi przodkowie otworzyli na dwie dekady drzwi do wolności, a później znów trzeba było te drzwi otwierać. – Janusz Kurtyka był jednym z nich. On z pokolenia Niezależnego Zrzeszenia Studentów otwierał te drzwi do naszej wolności, które coraz szerzej zaczęliśmy rozpychać po 1989 roku. Dzisiaj jesteśmy w wolnej i niepodległej Polsce, ale wiemy, że tą niepodległą Polskę musimy budować każdego dnia. Wolność jest w każdym z nas. W Januszu tej wolności było wiele.

Prezes IPN podkreślił, że w naszej historii zawsze jest grupa Polaków, którzy nigdy nie pogodzą się z niewolą i do niej należał Janusz Kurtyka. – Jego siłą było to, że był człowiekiem niepodległym, zakorzenionym w naszych dziejach – podkreślił dr Szarek. Przypomniał, że Janusz Kurtyka zajął się pokoleniem wyklętych i usuniętych z kart historii.

Myślę, że Janusz, gdyby tu był, byłby zadziwiony tą wystawą, bo był człowiekiem bardzo skromnym. Pamiętam, jak złościły go wszystkie próby umieszczenia w Biuletynie Informacyjnym IPN notatek o prezesie: co robił, gdzie był, gdzie pojechał. Bardzo to tępił. Nie lubił, jak się o nim pisało – podkreśliła Zuzanna Kurtyka.

Wystawa na krakowskim „Przystanku Historia” prezentuje postać tragicznie zmarłego w katastrofie smoleńskiej prezesa IPN. Został przedstawiony na tle najnowszej historii Polski jako istotny uczestnik debaty publicznej, skoncentrowanej na procesie wychodzenia z komunizmu i powinnościach państwa w tym zakresie. Historyk badający wieki średnie i dzieje najnowsze Polski, w latach 2000–2005 pełnił funkcję dyrektora Oddziału IPN w Krakowie, a później do 10 kwietnia 2010 r. – prezesa IPN.

Całość została wzbogacona o artefakty, które udostępniła rodzina Janusza Kurtyki oraz o materiały multimedialne, w tym filmy prezentujące postać prezesa IPN. Ekspozycję można będzie oglądać od 13 listopada do 31 stycznia 2019 r. w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” IPN w Krakowie, przy ul. Dunajewskiego 8 (wejście na rogu z ul. Garbarską).

Źródło: www.ipn.gov.pl
Fot.: www.ipn.gov.pl 

Nazwa wydarzenia nawiązuje do koncepcji Trójmorza, jednak celem organizatorów była szersza debata na temat politycznych i gospodarczych stosunków międzynarodowych w Europie Środkowo-Wschodniej. Z tego powodu w poszczególnych panelach pojawiły się elementy wykraczające poza Trójmorze rozumiane jako współpracę gospodarczą krajów naszego regionu należących do Unii Europejskiej Poruszaliśmy między innymi kwestię kooperacji w obszarze bezpieczeństwa strategicznego, współpracy ekonomicznej z Ukrainą, problematykę współpracy atlantyckiej oraz przyszłość formatu 16+1.

Pierwszy główny panel był poświęcony polityce energetycznej państw Europy Środkowo-Wschodniej.Goście panelu – Paweł Musiałek z Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego, Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert pl. oraz dr Tomasz Nałęcz z Instytutu im. Romana Rybarskiego – odpowiadali na pytania dotyczące realiów współpracy między państwami regionu oraz zagrożeń, jakie się pojawiają. Zdaniem naszych ekspertów państwa Trójmorza mogą w pewnych aspektach współpracować ze sobą w dziedzinie energetyki, nie należy jednak spodziewać się w tym obszarze spektakularnych projektów. Przede wszystkim wszystkie państwa oprócz Polski na pierwszym miejscu myślą nie o bezpieczeństwie, a o czynnikach finansowych.

Drugi panel poświęcony był bezpieczeństwu strategicznemu. Poprowadził go Paweł Kurtyka. Gośćmi panelu byli były wiceminister obrony narodowej, prof. Romuald Szeremietiew, ekspert do spraw uzbrojenia i przedstawiciel Zakładów Mechanicznych Tarnów SA. Adam Henczeroraz Bastian Bochmann – współpracownik ds. Niemiec Instytutu Romana Rybarskiego.Zdaniem prof. Szeremietiewa, nie należy lekceważyć zagrożenia ze strony Rosji, która coraz głośniej mówi o idei budowy stronnictwa politycznego od Moskwy do Lizbony, zwłaszcza w kontekście zagrożenia destabilizacją na Bliskim i Dalekim Wschodzie. Zagrożenie ze strony wschodniego sąsiada ma wpływ na polityki krajów tworzących Trójmorze.

Ostatni panel główny poświęcony był współpracy ekonomicznej w regionie. Poprowadził go Piotr Celiński z Centrum Analiz Stowarzyszenia KoLiber. Panelistami byli dr Mariusz Patey – Dyrektor Instytutu im. Romana Rybarskiego, dr Sławomir Mentzen – wiceprezes partii Wolność oraz drEugeniusz Bilonożko. przedstawiciel Uniwersytetu Kijowskiego.Paneliści zgodnie stwierdzili, że z powodu słabości gospodarek państw regionu ich współpraca nie może być alternatywą dla współpracy gospodarczej poszczególnych państw z Niemcami.

Kolejnym punktem programu były panele szczegółowe. Dr Michał Lubina opowiadał o stosunkach pomiędzy Chinami a Rosją. Szczególnie istotne są relacje w trójkącie Chiny-Rosja-USA. Mecenas Jacek Zimmer przedstawił stan obecny i perspektywy liberalizacji rynku energii w Polsce. Dariusz Materniak opowiadał o stosunkach polsko – ukraińskich.Prof. Andrzej Bryk mówił o perspektywie współpracy USA z państwami Trójmorza w kontekście obecnej sytuacji politycznej w Stanach Zjednoczonych.

Współpraca w formacie Trójmorza może przynieść pozytywne efekty, ale będą to raczej efekty o ograniczonej skali, ponieważ gospodarczy układ sił decyduje o zorientowaniu państw regionu na Niemcy. Powodzenie Trójmorza zależy przede wszystkim od profesjonalizmu polityków, urzędników i dyplomatów, uwzględniania specyfiki potencjalnych sojuszników oraz unikania wrażenia, że jest to porozumienie wymierzone przeciwko jedności Unii Europejskiej.

Wydarzenie odbyło się 17 marca 2018 roku w Qubus Hotel w Krakowie. 

Fundacja im. Janusza Kurtyki zaprasza do udziału w warszawskiej Nocy Muzeów w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki.
W ramach tegorocznej edycji przewidziane są takie wydarzenia jak:

  • Wystawa pamiątek związanych z Januszem Kurtyką
  • Prezentacja enigmy i warsztaty szyfrowania
  • wystawa o Cichociemnych
  • Pokaz broni wyborowej jednostki GROM
  • escape room
  • zajęcia edukacyjne dla dzieci i dorosłych
  • konkursy z nagrodami
  • pokazy filmów

Natomiast o godzinie 21.30 odbędzie się współorganizowane przez Fundację spotkanie poświęcone Januszowi Kurtyce - patronowi Fundacji, w którym udział wezmą: prof. Jan Żaryn, dr Zbigniew Nawrocki, dr Wojciech Frazik. Prowadzącymi spotkanie będą: Zuzanna Kurtyka - Przewodniczący Rady Fundacji oraz Paweł Kurtyka - Prezes Fundacji. Tematem spotkania będzie wspomnienie Janusza Kurtyki na tle historii rozwoju IPN. Spotkanie oraz pozostałe wydarzenia odbędą się w Przystanku Historia Centrum Edukacyjne IPN przy ul.Marszałkowskiej  21/25 w Warszawie w Noc Muzeów w godzinach 19.00 - 01.00 z dnia 20/21 maja 2017 roku. 

 

 

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:                 Adres do korespondencji:

ul. Wysłouchów 4/20           Ul. Rakowiecka 37
30-611 Kraków                      02-521 Warszawa

tel: +48 667 374 761

kontakty e-mail:

Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. projektowych: projekty@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Kierownik ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne