"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2011

Zobacz wszystkie

23 listopada 2017 roku w Pałacu Belwederskim przy ul. Belwederskiej 54/56 w Warszawie podczas organizowanej przez Fundację im. Janusza Kurtyki konferencji: "Dotyk Katynia. Zbrodnia Katyńska w perspektywie międzynarodowej. Polityka, tożsamość, narracje" wręczono Nagrodę im. Janusza Kurtyki.

Laureatem Konkursu został prof. Tadeusz Wolsza, autor książki pt. "To co widziałem przekracza swą grozą najśmielsze fantazje". Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku. Formą Nagrody jest przetłumaczenie wyróżnionej pracy na język angielski oraz wydanie jej w Stanach Zjednoczonych. Tematyka I edycji Konkursu była zatytułowana: Przestrzeń między dwoma totalitaryzmami - dramat społeczeństwa i państwa polskiego w XX wieku. W Konkursie przyznano również wyróżnienie, które otrzymał Mieczysław Nurek za publikację pt. "Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej".

Podczas Konferencji przedstawiciel Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odczytał list Pani Premier Beaty Szydło, w którym napisała: "Walka o prawdę o tych wydarzeniach jest dla nas wszystkich szczególnym zobowiązaniem. (...) Katyń stał się symbolem sowieckiego totalitaryzmu - najbardziej bolesną stacją polskiej Golgoty Wschodu, o której prawda miała być wymazana z pamięci następnych pokoleń".

Natomiast dr Barbara Fedyszak Radziejowska - doradca prezydenta Andrzeja Dudy,  przypomniała jaką ogromną wagę do prac naukowych w obszarach, w których PRL zakłamywał wyniki badań, przywiązywał śp. prof. Janusz Kurtyka.: "Doskonale pamiętam, jak ważne były dla niego te działania, które nasze doświadczenia z dwoma totalitaryzmami próbowały przekazać międzynarodowej opinii publicznej. Pamiętam, że jeszcze kilka lat temu do 30 proc. respondentów odpowiadało, iż nie wie, kto popełnił zbrodnię katyńską. To jest coraz mniejszy odsetek społeczeństwa, ale jeśli tak było jeszcze pięć lat temu, to publikacje i międzynarodowa opinia publiczna są obszarami, nad którymi warto pracować"

Głos podczas wydarzenia zabrał także Laureat - prof. Tadeusz Wolsza: "To ogromne wyróżnienie, które spotyka mnie po kilku latach pracy. Długi był proces zbierania dokumentów. (...) Nagroda ma dla mnie ważny wymiar. Jej patronem jest Janusz Kurtyka, z którym pracowaliśmy przez wiele lat w instytucie Polskiej Akademii Nauk. Wyróżnienie jest dla mnie wielkim osobistym sukcesem. Uważam, że nic lepszego nie mogło mnie spotkać" 

Po wręczeniu Nagrody odbyła się konferencja, której prelegentami byli prof. Tadeusz Wolsza (temat referatu: Świadkowie 1943-1956), prof. Boris Sokolov (The Katyn Crime in the Modern Russian Historiography), dr Witold Wasilewski (Międzynarodowe aspekty zbrodni katyńskiej 1940-1943), prof. Wojciech Materski (Katyń w rosyjskiej/sowieckiej polityce historycznej), dr Aleksander Gurjanow (Ostaszków-Miednoje. Transporty i doły śmierci – zestawienie dokumentów archiwalnych NKWD i materiałów ekshumacji 1991,1995).

Poniżej zapraszamy do zapoznania się z krótkim filmem o tegorocznej Nagrodzie im. Janusza Kurtyki oraz galerią zdjęć.

Etap I projektu sfinansowano ze środków Fundacji PZU
Etap II projektu sfinansowano ze środków PWPW S.A




Fundacja im. Janusza Kurtyki organizuje konferencję „Dotyk Katynia. Zbrodnia Katyńska w perspektywie międzynarodowej. Polityka, tożsamość, narracje". Spotkanie to odbędzie się 23 listopada 2017 r. o godzinie 12.00 w Pałacu Belwederskim przy ul. Belwederskiej 54/56 w Warszawie.

Konferencja stanowi pokłosie konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki. Tematyką I edycji konkursu jest Przestrzeń między dwoma totalitaryzmami – dramat społeczeństwa i państwa polskiego w XX w. 

W czerwcu 2017 r. Laureatem konkursu został Prof. Tadeusz Wolsza, autor książki pt. „To co widziałem, przekracza swą grozą najśmielsze fantazje". Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku. Formą Nagrody jest przetłumaczenie wyróżnionej pracy na język angielski oraz wydanie jej w Stanach Zjednoczonych.

Gośćmi biorącymi udział w konferencji będą między innymi przedstawiciele instytucji państwa polskiego, ludzie nauki, w tym znakomici polscy i zagraniczni historycy, reprezentanci różnych organizacji pozarządowych.

Konferencja rozpocznie się od podsumowania konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki oraz wręczenia Nagrody i Wyróżnienia w Konkursie. Następnie odbędzie się krótki koncert fortepianowy maestro Tomasza Trzcińskiego a po nim nastąpi część naukowa, podczas której wygłoszonych zostanie pięć referatów poświęconych problematyce katyńskiej. 

 

Szczegółowy harmonogram konferencji:

12:00 Wprowadzenie muzyczne

12:10 Otwarcie Konferencji.
Podsumowanie Konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki. Wręczenie Nagrody oraz Wyróżnienia w Konkursie.

13:00 Koncert.
Improwizacje fortepianowe na tematy polskich hymnów i pieśni historycznych w wykonaniu pianisty-wirtuoza i kompozytora-maestro Tomasza Trzcińskiego.

13:20 Część naukowa.
Wygłoszenie pięciu referatów naukowych poświęconych tematyce katyńskiej oraz dyskusja podsumowujące konferencję.

Prelegenci:

Prelegent 1: Prof. Tadeusz Wolsza "Świadkowie 1943-1956";

Prelegent 2: Prof. Boris Sokolov „Modern Russian Historiography of Katyn.”

Prelegent 3: Dr Witold Wasilewski „Międzynarodowe aspekty zbrodni katyńskiej 1940-1943.”

Prelegent 4: Prof. Wojciech Materski „Katyń w rosyjskiej/sowieckiej polityce historycznej.”

Prelegent 5: Dr Aleksander Gurjanow „Ostaszków-Miednoje. Transporty i doły śmierci (zestawienie dokumentów archiwalnych NKWD i materiałów ekshumacji 1991, 1995).”

Dyskusja: 20 min

15:30 Bankiet i rozmowy kuluarowe

 

Sylwetka Laureata:

Prof. Tadeusz Wolsza – ur. 1956, historyk i politolog. Specjalizuje się w najnowszej historii Polski, zwłaszcza w problematyce wojennej i powojennej polskiej emigracji politycznej, zbrodni katyńskiej, drugiej konspiracji, więziennictwa i zbrodni stalinowskich w Polsce powojennej, postaw środowisk twórczych, naukowych i dziennikarskich w latach 1945-1990. Pracownik Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. W latach 2011-2016 członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej. Od 2016 r. członek Kolegium IPN oraz Zespołu do spraw Nagród działającego przy Prezesie Rady Ministrów. Redaktor naczelny periodyku naukowego „Dzieje Najnowsze”. Opublikował ponad 280 prac, w tym m.in. następujące książki: Narodowa Demokracja wobec chłopów w latach 1887 – 1914. Programy, polityka, działalność (1992), Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym 1945 – 1954. Wybór dokumentów (współautor: Dariusz Jarosz, 1995), Rząd RP na obczyźnie wobec wydarzeń w kraju 1945 – 1950 (1998), W cieniu Wronek, Jaworzna i Piechcina… 1945 – 1956. Życie codzienne w polskich więzieniach, obozach i ośrodkach pracy więźniów (2003), Za żelazną kurtyną. Europa Środkowo-Wschodnia, Związek Sowiecki i Józef Stalin w opiniach polskiej emigracji politycznej w Wielkiej Brytanii 1944/45 – 1953 (2005), W „polskim” Londynie o sowieckiej zbrodni w Katyniu (1940 – 1956) (2008), Ludzie list piszą…. Referendum i wybory do Sejmu w korespondencji Polaków (1946 – 1952) (współautor: Andrzej Zaćmiński, 2013), Więzienia stalinowskie w Polsce. System, codzienność, represje (2013), „To co widziałem przekracza swą grozą najśmielsze fantazje”. Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku (2015), The Return of the Executed Army (współautor, 2017). Jest również redaktorem tomów: Dziennikarze władzy, władza dziennikarzom. Aparat represji wobec środowiska dziennikarskiego 1945-1990 (2010), Wolne media? Środowisko dziennikarskie w 1989 roku (2010), Wbrew partii i cenzurze. Media podziemne w PRL (2012), Nie tylko niezłomni i kolaboranci. Postawy dziennikarzy w kraju i na emigracji 1945-1989 (2014). Jego prace ukazały się w językach: polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim, włoskim, serbskim i słowackim.

 

Sylwetki prelegentów:

Prof. Boris Sokolov – ur. 1957, rosyjski historyk, literaturoznawca i geograf ekonomiczny. Wybitny znawca dziejów Związku Sowieckiego i Rosji w XX-XXI w., zwłaszcza okresu II wojny światowej, a także problemów związanych z militarnymi porażkami oraz gospodarką i strategią wojenną. Specjalizuje się również w dziejach literatury rosyjskiej. Wykładał na Litwie, w Estonii i Danii. W 2008 r. został zwolniony z Rosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Społecznego w Moskwie, po tym jak skrytykował atak Rosji na Gruzję. Obecnie visiting professor w Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie oraz w Studium Europy Wschodniej na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Członek Międzynarodowej Rady Stowarzyszenia Badaczy Społeczeństwa Rosyjskiego AIRO-XXI (International Council of the Association of the Researchers of the Russian Society AIRO-XXI) oraz Stowarzyszenia „Wolne Słowo” („Svobodnoe Slovo”). Autor wielu publikacji, w tym ponad 130 książek. Wśród nich znajdują się opracowania poświęcone I i II wojnie światowej oraz liczne biografie (m.in. Michaiła Bułhakowa, Józefa Stalina, Michaiła Tuchaczewskiego, Gieorgija Żukowa, Konstantego Rokossowskiego, Siemiona Budionnego, Ławrientija Berii, Leonida Breżniewa czy Wiaczesława Mołotowa). Opublikował kilkaset artykułów i raportów z zakresu historii, filologii, politologii i ekonomii. Jego prace były tłumaczone na język angielski, włoski, niemiecki, polski, japoński, litewski i estoński. Przykładowe książki wydane po polsku to: Michaił Bułhakow. Leksykon życia i twórczości (2003), Polowanie na Stalina, polowanie na Hitlera: mity i rzeczywistość. Tajne zmagania służb specjalnych w latach II wojny światowej (2010), ZSRR pod okupacją. Fakty i mity (2011), Prawdy i mity wielkiej wojny ojczyźnianej 1941-1945 (2013).
 
Prof. Wojciech Materski – ur. 1944, historyk i politolog. Badacz historii Związku Sowieckiego i stosunków polsko-sowieckich, dziejów Gruzji i Zakaukazia, międzynarodowych instytucji zbiorowego bezpieczeństwa oraz transformacji regionu postsowieckiego po 1991 r. W latach 1990-2004 kierownik Katedry Historii Europy Wschodniej w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego. Pracownik Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk (w latach 2001-2004 wicedyrektor ds. naukowych, a następnie dyrektor w latach 2004-2012). Członek Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych (2008-2016) oraz Polsko-Gruzińskiej Komisji Historycznej. Autor lub współautor około 600 publikacji naukowych, w tym ponad 30 książek, m.in.: Tarcza Europy. Stosunki polsko-sowieckie 1918-1939 (1994), Georgia Rediviva. Republika Gruzińska w stosunkach międzynarodowych 1918-1921 (1994), Gruzja (2000), Pobocza dyplomacji. Wymiana więźniów politycznych pomiędzy II Rzecząpospolitą a Sowietami w okresie międzywojennym (2002), Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918-1943 (2005), Dyplomacja Polski „lubelskiej”. Lipiec 1944 – marzec 1947 (2007), Polska 1939-1945. Straty osobowe i ofiary represji pod dwiema okupacjami (2009), Mord katyński. Siedemdziesiąt lat drogi do prawdy (2010), Katyń. Od kłamstwa ku prawdzie (2012), Współkonstruktorzy ładu powojennego. Konferencje Narodów Zjednoczonych 1943-1945 (2015), Od cara do „cara”. Studium rosyjskiej polityki historycznej (2017), współautor tomów IV-VI Historii dyplomacji polskiej (1995-2004). Redaktor wielu publikacji źródłowych, m.in. sekretarz naukowy wydawanej we współpracy ze stroną rosyjską czterotomowej edycji Katyń. Dokumenty zbrodni (1995-2005).  
 
 
 
 
Dr Witold Wasilewski – ur. 1972, historyk. Specjalizuje się w dziejach nowożytnych i najnowszych. Zajmuje się przede wszystkim problematyką zbrodni i kłamstwa katyńskiego. Wykładał na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Pracownik Wydziału Badań Archiwalnych i Edycji Źródeł Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Autor wielu artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz książek: Wyprawa bukowińska Stanisława Jabłonowskiego w 1685 roku (2002), Marian Zdziechowski wobec myśli rosyjskiej XIX i XX wieku (2005), Ludobójstwo. Kłamstwo i walka o prawdę. Sprawa Katynia 1940-2014 (2014) oraz wydawnictwa źródłowego Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisja Maddena w latach 1951-1952 (t. 1, 2017).
 
 
 
 
 
Dr Aleksander Gurjanow – ur. 1950, fizyk. Były pracownik Instytutu Fizyki Atmosfery Rosyjskiej Akademii Nauk. Od 1993 r. zatrudniony w Ośrodku Badań, Edukacji i Upowszechniania „Memoriał”, kierownik Programu Polskiego w Stowarzyszeniu „Memoriał” w Moskwie. Autor i współautor szeregu artykułów naukowych o sowieckich represjach politycznych wobec obywateli polskich po 17 września 1939 r. Redaktor i współautor pracy zbiorowej Represje wobec Polaków i obywateli polskich, wydanej w Moskwie przez Stowarzyszenie „Memoriał”. Współredaktor i współautor 18 tomów serii Indeks Represjonowanych (1997-2013), wydanych w Warszawie wspólnie przez warszawski Ośrodek KARTA i rosyjski „Memoriał”. W latach 2007-2011 przedstawiciel Stowarzyszenia „Memoriał” w sądach w Moskwie, które rozpatrywały wnioski „Memoriału” o uznanie postępowania rosyjskiej prokuratury w sprawie zbrodni katyńskiej za bezprawne. Redaktor i współautor wydanej w Moskwie przez Stowarzyszenie „Memoriał” we współpracy z Ośrodkiem KARTA rosyjskiej księgi pamięci Zabici w Katyniu (2015), zawierającej biogramy wszystkich 4 415 polskich jeńców wojennych z obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 r.
 
Etap I projektu sfinansowano ze środków Fundacji PZU
Etap II projektu sfinansowano ze środków PWPW S.A

Z przyjemnością informujemy, że w Konkursie o Nagrodę im. Janusza Kurtyki organizowanym przez Fundację im. Janusza Kurtyki, którego tegorocznym tematem jest Przestrzeń między dwoma totalitaryzmami – dramat społeczeństwa i państwa polskiego w XX w.,  zwyciężyła praca prof. Tadeusza Wolszy pt. "To co widziałem, przekracza swą grozą najśmielsze fantazje". Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku, wydana w 2015 r.

Wszystkie finałowe prace stały na wysokim poziomie merytorycznym. Co za tym idzie, wybór najlepszej z nich nie należał do prostych. Tym bardziej zwycięzcy należą się ogromne gratulacje - mówi prof. Krzysztof Szwagrzyk, Przewodniczący Rady Programowej Fundacji, która 27 czerwca 2017 r. w Warszawie dokonała wyboru Laureata.

Zwycięska publikacja zostanie przetłumaczona na język angielski oraz wydana w Stanach Zjednoczonych. W listopadzie 2017 r. odbędzie się uroczysta gala zwieńczająca Konkurs.

Jak podkreśla recenzent merytoryczny książki, prof. Włodzimierz Suleja, praca dotyczy kwestii w najnowszych dziejach Polski fundamentalnej – kłamstwa katyńskiego, a ujmując rzecz precyzyjniej, jego konsekwencji. Zestawienie losów ludzi, którzy na własne oczy oglądali rozmiary zbrodni i wiedzą tą mogli się dzielić z upowszechnianiem kłamstwa na jej temat przez propagandzistów na moskiewskim żołdzie, choć z polskimi paszportami, najlepiej bodaj definiuje oś swoistego sporu, toczącego się w przestrzeni publicznej. Przedmiotem książki są losy (...) tych ludzi (...), którzy w 1943 r. (…) wyjechali do Smoleńska i Katynia, aby przekonać się o skali zbrodni oraz jej niepodważalnych wykonawcach. (…) Autorowi (...) udało się zgromadzić najbardziej do tej pory kompletną listę świadków. Prof. Wolsza pokazał również, jak zacierano ślady, tworzono fałszywą narrację, starano się kreować potwierdzających kłamliwą wersję świadków. (…) Sposób prowadzenia narracji przez Autora jest tu bardzo przystępny, a zarazem zwarty. Profesor zbadał problem o charakterze kluczowym oraz zachował wszelkie rygory obowiązujące w pracy o charakterze naukowym.

Rada Programowa Fundacji podjęła również uchwałę dotyczącą przyznania wyróżnienia książce prof. Mieczysława Nurka pt. Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej 1945-1949. Jak napisała dr Joanna Lubecka, recenzująca tę pracę, monografia obejmuje krótki okres 4 lat, od zakończenia II wojny światowej do roku 1949. Celem autora było nie tylko omówienie tytułowych losów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, ale również przedstawienie rozgrywki między trzema podmiotami: najważniejszym – rządem brytyjskim, coraz słabszym rządem Rzeczpospolitej Polskiej na wychodźstwie oraz coraz silniejszym (bo tworzonym i wspieranym przez Sowietów) Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej.

Laureatowi Nagrody im. Janusza Kurtyki oraz Autorowi wyróżnionej książki serdecznie gratulujemy. Wszystkim Uczestnikom składamy podziękowania za udział w Konkursie

Etap I projektu sfinansowano ze środków Fundacji PZU

Szanowni Państwo!

W dniu 15 lutego 2017 r. Rada Programowa Fundacji im. Janusza Kurtyki, po rozpatrzeniu rekomendacji Zespołu Konkursowego, jednogłośnie skierowała do recenzji (procedury konkursowej), tj. dalszego etapu I Edycji Konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki, 5 następujących książek:

1. Bechta M., Pogrom czy odwet? Akcja zbrojna Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Parczewie 5 lutego 1946 r., Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2014.
2. Kowalski L., Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego a Żołnierze Wyklęci. Walka z podziemiem antykomunistycznym w latach 1944-1956, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2016.
3. Krajewski K., Na straconych posterunkach. Armia Krajowa na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej 1939-1945, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015.
4. Nurek M., Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej, Wydawnictwo UG, Gdańsk 2009.
5. Wolsza T., „To co widziałem przekracza swą grozą najśmielsze fantazje”. Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku, IH PAN, PTH, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2015.

Zgodnie z harmonogramem Konkursu, naukowe recenzje powyższych monografii zostaną opracowane przez badaczy skupionych w Komisji Recenzentów do 31 maja 2017 r.

Autorom, których prace zostały zakwalifikowane do recenzji (procedury konkursowej), serdecznie gratulujemy!

Jednocześnie pragniemy poinformować, iż Rada Programowa pozytywnie odpowiedziała na sugestię Zespołu Konkursowego i podjęła decyzję o zakwalifikowaniu do recenzji (procedury konkursowej) mniejszej liczby książek, tj. 5 publikacji zamiast 10, o czym jest mowa w  § 4 pkt 2c i § 5 pkt 2 Regulaminu Konkursu. Odbyło się to celem zachowania proporcji między liczbą zgłoszeń a liczbą książek przeznaczonych do recenzji (procedury konkursowej).

Podczas I Edycji Konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki Zespół Konkursowy i Rada Programowa rozpatrywały łącznie 30 zgłoszeń. Przedstawione prace z różnych dziedzin charakteryzowały się wysokim poziomem merytorycznym i warsztatowym. Zgłoszenia do I Edycji Konkursu o Nagrodę im. Janusza Kurtyki były następujące:

  • Andrzejczak M., Rosja w myśli politycznej Narodowej Demokracji w latach 1917-1939, Dom Wydawniczy Ostoja, Krzeszowice 2016.
  • Bechta M., Pogrom czy odwet? Akcja zbrojna Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Parczewie 5 lutego 1946 r., Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2014.
  • Benken P., Tajemnica śmierci Jana Rodowicza „Anody”, IPN, Warszawa 2016.
  • Chyży-Ostrowska K., Widziałam i pisałam. Pamiętnik niesłyszącej sybiraczki, wstęp i oprac. H. Chudzio, WN UP w Krakowie, Kraków 2016.
  • Dworaczek K., Niezależne Zrzeszenie Studentów 1980-1981, IPN, Wrocław 2016.
  • Gałęzowski M., Przeciw dwóm zaborcom. Polityczna konspiracja piłsudczykowska w kraju 1939-1947, IPN, Warszawa 2013.
  • Kowalski L., Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego a Żołnierze Wyklęci. Walka z podziemiem antykomunistycznym w latach 1944-1956, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2016.
  • Krajewski K., Na straconych posterunkach. Armia Krajowa na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej 1939-1945, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015.
  • Łagojda K., Życie w cieniu śmierci. Losy rodzin katyńskich w latach 1939-1989 w świetle wywiadów z członkami Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej, IPN, Wrocław 2016.
  • Marciniak W. F., Powroty z Sybiru. Repatriacja obywateli polskich z głębi ZSRR w latach 1945-1947, Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź 2014.
  • Matuchniak-Krasuska A., Za drutami oflagów. Jeniec wojenny 613/X A, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu, Opole 2016.
  • Mirek A., Siostry zakonne w obozach pracy w PRL w latach 1954-1956, Wydawnictwo KUL, Lublin 2009.
  • Motyka G., Na białych Polaków obława. Wojska NKWD w walce z polskim podziemiem 1944-1953, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014.
  • Nurek M., Gorycz zwycięstwa. Los Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej, Wydawnictwo UG, Gdańsk 2009.
  • Olaszek J., Rewolucja powielaczy. Niezależny ruch wydawniczy w Polsce 1976-1989, Wydawnictwo Trzecia Strona, Warszawa 2015.
  • Pawlina S., Praca w dywersji. Codzienność żołnierzy Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, Wydawnictwo Muzeum II Wojny Światowej, Gdańsk 2016.
  • Pietrzak J., Polscy uchodźcy na Bliskim Wschodzie w latach drugiej wojny światowej. Ośrodki, instytucje, organizacje, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2012.
  • Pomarańska R., Golgota Polaków na Kresach. Realia i literatura piękna, Wydawnictwo Von Borowiecky, Warszawa-Radzymin 2016.
  • Rzeczkowska E., Bogu, Polsce, bliźnim. Tajne organizacje harcerskie w Polsce w latach 1944-1956, Wydawnictwo Werset, Lublin 2014.
  • Sadkiewicz J., „Ci, którzy przekonać nie umieją”. Idea porozumienia polsko-niemieckiego w publicystyce Władysława Studnickiego i wileńskiego „Słowa” (do 1939), TAiWPN Universitas, Kraków 2012.
  • Sierchuła R., Historia człowieka myślącego. Lech Karol Neyman (1908-1948), Wydawnictwo LTW, Warszawa 2013.
  • Smoliński M. G., Biskup negocjator. Zygmunt Choromański (1892-1968), WN UKSW, Warszawa 2014.
  • Stawarska-Rippel A., Elementy prywatne i publiczne w procesie cywilnym w świetle prac kodyfikacyjnych w Polsce (1918-1964). Studium historycznoprawne, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2015.
  • Strajk studencki w Łodzi. Styczeń-luty 1981 r. Okruchy pamięci, zapisy źródłowe, ikonografia, red. K. Banaś, M. Gawryszczak, K. Lesiakowski, Narodowe Centrum Kultury, Wydawnictwo UŁ, Warszawa-Łódź 2016.
  • Swianiewicz M. J., Swianiewicz E., „Ja bez Ciebie do Polski nie pojadę”. Korespondencja rodzeństwa Swianiewiczów z lat 1945-1946 (Wilno-Workuta, Workuta-Wilno), oprac. S. Nowakowski, M. Swianiewicz-Nagięć, B. Swianiewicz-Szeglowska, IHiSM UWM, Olsztyn 2016.
  • Szymoniczek J., W cieniu wojny. Polski Czerwony Krzyż w latach 1945-1972, Wydawnictwo ISP PAN, Warszawa 2016
  • Tochman K. A., Skok po niepodległość. Pułkownik Adam Boryczka (1913-1988), IPN, Rzeszów 2016.
  • Trzaskowska G., Cmentarze wojenne we Wrocławiu w latach 1939-2002, IPN, Wydawnictwo GAJT, Wrocław 2008.
  • Wolsza T., „To co widziałem przekracza swą grozą najśmielsze fantazje”. Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku, IH PAN, PTH, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2015 (zgłoszenie podwójne).

Wszystkim Autorom i podmiotom zgłaszającym powyższe książki serdecznie dziękujemy za udział w Konkursie!

Rada i Zarząd Fundacji im. Janusza Kurtyki

Etap I Konkursu sfinansowano ze środków Fundacji PZU

 

Jednym z kluczowych autorskich projektów Fundacji jest Konkurs o Nagrodę im. Janusza Kurtyki. Tematem edycji w 2017 r. jest: Przestrzeń między dwoma totalitaryzmami – dramat społeczeństwa i państwa polskiego w XX w.

W tegorocznej edycji Konkursu zwyciężyła praca prof. Tadeusza Wolszy pod tytułem:
"To co widziałem, przekracza swą grozą najśmielsze fantazje". Wojenne i powojenne losy Polaków wizytujących Katyń w 1943 roku, wydana w 2015 r.

Konkurs polega na wyłonieniu pracy naukowej z zakresu nauk humanistycznych, społecznych lub prawnych, której problematyka koresponduje z tematyką tegorocznej edycji. Formą Nagrody jest przetłumaczenie wyróżnionej książki na język angielski oraz wydanie jej w Stanach Zjednoczonych. Zwieńczeniem Konkursu będzie uroczysta gala w grudniu 2017 roku

Idea Konkursu jest ściśle związana z misją Fundacji im. Janusza Kurtyki i obejmuje:
•  upowszechnianie w kraju i za granicą wiedzy dotyczącej historii i dziedzictwa Rzeczypospolitej;
•   promowanie rodzimych osiągnięć badawczych w dziedzinie nauk humanistycznych, społecznych i prawnych;
•   nagradzanie prac naukowych charakteryzujących się wysokim poziomem merytorycznym i warsztatowym;
•   wspieranie i współkształtowanie polskiej polityki historycznej w kraju i za granicą.

Adresatami Nagrody są polscy badacze dyscyplin humanistycznych, społecznych i prawnych, którzy są autorami prac naukowych nawiązujących do idei Konkursu oraz tematyki edycji w 2017 r.

Propozycję książki do udziału w Konkursie mógzgłosić każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody autora pracy. Zgłoszenie opracowania może zostać przesłane za pomocą poczty tradycyjnej lub elektronicznej.

Zgłoszenie pocztą tradycyjną powinno zawierać pisemne oświadczenie Zgłaszającego poświadczone czytelnym:

•    imię i nazwisko autora;
•    tytuł zgłaszanej pracy, miejsce i datę wydania;
•  dane kontaktowe autora, w szczególności jego numer telefonu lub adres mailowy
• krótkie uzasadnienie, dlaczego – zdaniem Zgłaszającego – nadesłana praca powinna otrzymać Nagrodę;
•    oświadczenie o pozyskaniu wymaganej regulaminem zgody autora książki na udział w Konkursie oraz przetwarzanie danych osobowych.

Do zgłoszenia należy dołączyć:
•    zgodę autora pracy na udział w Konkursie oraz przetwarzanie danych osobowych;
•    3 egzemplarze zgłaszanej książki.
Tak skompletowane zgłoszenie należy przesłać na adres korespondencyjny Fundacji:

Fundacja im. Janusza Kurtyki
al. Waszyngtona 39/25
04-015 Warszawa

Zgłoszenie pocztą elektroniczną  na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. powinno zawierać skan pisemnego oświadczenia Zgłaszającego poświadczonego czytelnym własnoręcznym podpisem, uwzględniającego:
•    imię i nazwisko autora;
•    tytuł zgłaszanej pracy, miejsce i datę wydania;
•    dane kontaktowe autora, w szczególności jego numer telefonu lub adres mailowy;
•    krótkie uzasadnienie, dlaczego – zdaniem Zgłaszającego – nadesłana praca powinna otrzymać Nagrodę;
•    oświadczenie o pozyskaniu wymaganej regulaminem zgody autora książki na udział w Konkursie oraz przetwarzanie danych osobowych.

Do zgłoszenia należy dołączyć:
•   skan zgody autora pracy na udział w Konkursie oraz przetwarzanie danych osobowych;
•   3 egzemplarze zgłaszanej książki (przesłane pocztą tradycyjną na wyżej wskazany adres).
Tak skompletowane zgłoszenie należy przesłać na adres mailowy Fundacji: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..

Termin nadsyłania zgłoszeń (zarówno pocztą tradycyjną, jak i elektroniczną) upłynął 10 lutego 2017 r.

Harmonogram Konkursu:
1. Przyjmowanie zgłoszeń, początek procedury kwalifikacyjnej (do 10 lutego 2017 r.).
2. Powołanie Komisji Recenzentów i Zespołu Konkursowego na wniosek Przewodniczącego Rady Programowej Fundacji im. Janusza Kurtyki (do 31.01.2017 r.).
3. Procedura kwalifikacyjna: opracowanie listy zgłoszeniowej przez Zespół Konkursowy oraz selekcja 10 publikacji w celu rekomendacji do udziału w procedurze konkursowej dla Rady Programowej (11-15 lutego 2017 r.).
4. Zebranie Rady Programowej, zatwierdzenie 10 publikacji do udziału w procedurze konkursowej (15 lutego 2017 r.).
5. Skierowanie 10 publikacji do Komisji Recenzentów oraz recenzja naukowa prac (1 marca – 31 maja 2017 r.).
6. Zebranie Rady Programowej, wyłonienie Laureata (do 30 czerwca 2017 r.).
7. Tłumaczenie, korekta, skład i druk nagrodzonej pracy (1 lipca – 15 listopada 2017 r.).
8. Gala Konkursowa (do 17 grudnia 2017 r.).

Sponsor strategiczny:
Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych

I etap projektu sfinansowany ze środków Fundacji PZU.

Patronat Honorowy:
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotr Gliński

Partnerzy:
Studenci dla Rzeczypospolitej
Fundacja dla Rzeczypospolitej

Patroni medialni:
Dzieje.pl
TVP Historia
Wsieci Historii
Historykon.pl

Pliki do pobrania:

Regulamin Konkursu

Terminarz Konkursu

Plakat

Komunikat prasowy

Zespół Konkursowy:

Damian Bębnowski (Koordynator Zespołu Konkursowego) – mgr, historyk, doktorant na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania naukowe: najnowsza historia Polski i świata (XIX-XXI w.), historia gospodarcza, myśl polityczna i społeczno-ekonomiczna, teoria i metodologia nauk humanistycznych i społecznych. Autor publikacji naukowych w języku polskim i angielskim. Stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2013-2014) oraz laureat kilku stypendiów i nagród za osiągnięcia naukowe. Były Wiceprezes ds. promocji Oddziału Łódzkiego Stowarzyszenia Studenci dla Rzeczypospolitej (2015). Obecnie Wiceprezes ds. naukowych i Sekretarz Zarządu Fundacji im. Janusza Kurtyki. Członek Polskiego Towarzystwa Historycznego i Polskiego Towarzystwa Historii Gospodarczej.

Przemysław Waingertner – dr hab., prof. nadzw. UŁ, historyk, kierownik Katedry Historii Polski Najnowszej na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania badawcze: polska myśl polityczna XX w., życie polityczne II RP, polski czyn zbrojny w I i II wojnie światowej, polityka historyczna, historia Łodzi i regionu. Autor ponad 150 artykułów i recenzji oraz 20 książek, w tym: Ruch zetowy w Drugiej Rzeczypospolitej. Studium myśli politycznej (2006), Z powstańczej Warszawy do stalagu. Ze wspomnień Ryszarda Sługockiego (2006), „Naprawa” 1926-1939. Z dziejów obozu pomajowego (1999), Wolnomularstwo Drugiej Rzeczypospolitej w oczach współczesnych (1999). Wiceprezes Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego. Od 2016 r. pełni funkcję Pełnomocnika ds. Historycznych Wojewody Łódzkiego oraz Członka Zarządu Społecznego Komitetu Budowy Pomnika kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” w Łodzi.

Krzysztof Kaczmarski – dr hab., historyk, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie. Zainteresowania naukowe: dzieje obozu narodowego w Polsce, funkcjonowanie komunistycznego aparatu represji, stosunki polsko-żydowskie. Autor publikacji naukowych, w tym: O wielką Polskę na wojennym wychodźstwie. Stronnictwo Narodowe wobec rządu gen. Władysława Sikorskiego (1939-1943) (2013), Polska Partia Robotnicza, Gwardia Ludowa/Armia Ludowa na ziemiach polskich 1942-1944/1945 (2013), Studia i szkice z dziejów obozu narodowego (2010), Poczet starostów sanockich XIV-XVIII w. (2009), Pogrom, którego nie było. Rzeszów 11-12 czerwca 1945 r. Fakty, hipotezy, dokumenty (2008), Podziemie narodowe na Rzeszowszczyźnie 1939- 1944 (2003). Były działacz Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego. Członek Zarządu Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku oraz Rady Historycznej Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. W 2016 r. odznaczony przez Prezydenta RP Złotym Krzyżem Zasługi.

Michał Wenklar – dr, historyk i politolog, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, adiunkt w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji Akademii Ignatianum w Krakowie. Aktualnie prowadzi badania nad wydarzeniami roku 1956 w Małopolsce. Autor m.in. monografii Nie tylko WiN i PSL. Opór społeczny w powiecie tarnowskim w latach 1945-1956 (2009). Członek redakcji „Zeszytów Historycznych WiN-u”.

Krzysztof Łagojda – mgr, historyk, doktorant w Zakładzie Historii Europy Wschodniej Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Współpracownik Instytutu Pamięci Narodowej. Zainteresowania naukowe: okupacja Polski w czasie II wojny światowej, Zbrodnia Katyńska, okres stalinizmu w Polsce. Autor książki Życie w cieniu śmierci. Losy rodzin katyńskich w latach 1939-1989 w świetle wywiadów z członkami Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej. Wybrane aspekty (2016) oraz artykułów naukowych, popularnonaukowych i recenzji. Laureat Nagrody im. Prof. Wojciecha Wrzesińskiego za najlepszą pracę magisterską z historii XX w. (2014).

Komisja Recenzentów:

Jan Draus – prof. zw. dr hab., historyk, Przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Były Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej w Przemyślu. Zainteresowania naukowe: najnowsza historia Polski, dzieje nauki i oświaty w XX w., historia wychowania, opozycja antykomunistyczna w Polsce. Autor licznych opracowań naukowych, w tym: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni (2007), Stronnictwo Pracy w województwie rzeszowskim 1946-1950. Z dziejów regionalnej chadecji (1998), Oświata i nauka polska na Bliskim i Środkowym Wschodzie 1939-1950 (1993). Działacz opozycji demokratycznej w PRL, w tym NSZZ „Solidarność”. W latach 1991-1993 senator II kadencji oraz wiceprzewodniczący polskiej delegacji w Zgromadzeniu Parlamentarnych Rady Europy w Strasburgu. Były Przewodniczący Okręgowej Komisji Nadania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie oraz były członek Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie. Działacz społeczny. W 2015 r. odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Włodzimierz Suleja – prof. zw. dr hab., historyk, były Dyrektor Oddziały Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu. Zainteresowania badawcze: dzieje polskie myśli politycznej XIX i XX w., biografistyka, historia Wrocławia, opozycja antykomunistyczna w Polsce. Autor wielu publikacji, w tym: Dolnośląski Marzec ’68. Anatomia protestu (2006), Historia Wrocławia, t 3: W Polsce Ludowej, PRL i III Rzeczypospolitej (2001), Tymczasowa Rada Stanu (1999), Kosynierzy i strzelcy (1997), Józef Piłsudski (1995), Orientacja austro-polska w latach I wojny światowej (do Aktu 5 listopada 1916 roku) (1992). Działacz opozycyjny w PRL, w tym członek NSZZ „Solidarność”. W 2005 r. wyróżniony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2009 r. odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Sławomir Cenckiewicz – dr hab., historyk i publicysta, Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego im. gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego, członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, profesor uczelniany Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Zainteresowania naukowe: najnowsza historia Polski, dzieje służb specjalnych państwa polskiego, polska emigracja polityczna, Polonia w USA, opozycja antykomunistyczna w Polsce. Autor wielu prac naukowych i popularnonaukowych, w tym: Prezydent. Lech Kaczyński 2005-2010 (2016, współautor), Atomowy szpieg. Ryszard Kukliński i wojna wywiadów (2014), Wałęsa. Człowiek z teczki (2013), Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949-2005 (2013, współautor), Długie ramię Moskwy. Wywiad wojskowy Polski Ludowej 1943-1991 (2011), Anna Solidarność. Życie i działalność Anny Walentynowicz na tle epoki (1929-2010) (2010), Gdański Grudzień ’70 (2009), Śladami bezpieki i partii. Rozprawy – Źródła – Publicystyka (2009), Sprawa Lecha Wałęsy (2008), SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii (2008, współautor), Tadeusz Katelbach (1897-1977). Biografia polityczna (2005), Oczami bezpieki. Szkice i materiały z dziejów aparatu bezpieczeństwa PRL (2004). Były Przewodniczący Komisji ds. Likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych. W 2007 r. odznaczony przez Prezydenta RP Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Joanna Lubecka – dr, historyk i politolog, adiunkt w Katedrze Historii Polityki w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji Akademii Ignatianum w Krakowie, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie.Zainteresowania naukowe: wpływ historii na współczesne stosunki międzynarodowe (narracja i pamięć historyczna, polityka historyczna), stosunki polsko-niemieckie, historia III Rzeszy Niemieckiej. Autorka wielu publikacji naukowych i popularnonaukowych, a także wykładów z obszaru pamięci historycznej w relacjach polsko-niemieckich oraz rozliczania zbrodni niemieckich popełnionych w czasie II wojny światowej.

Wojciech Muszyński – dr, historyk, pracownik naukowy Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Zainteresowania badawcze: dzieje Polski w XX w., polski ruch narodowy, podziemie niepodległościowe 1939-1955, „drugi obieg” w latach 70. i 80. XX w., stosunki polsko-żydowskie, historia wojskowości. Autor publikacji naukowych, w tym: Duch Młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934-1944. Od studenckiej rewolty do konspiracji niepodległościowej(2011), Błękitna Dywizja. Ochotnicy hiszpańscy na Froncie Wschodnim 1941-1945 (2003),W walce o Wielką Polskę. Propaganda zaplecza politycznego Narodowych Sił Zbrojnych 1939-1945 (2000). Obecnie przygotowuje do druku pracę: Przeciwko Pax Sovietica. Narodowe Zjednoczenie Wojskowe i struktury polityczne ruchu narodowego wobec reżimu komunistycznego 1944-1956. Współtwórca i redaktor naczelny periodyku naukowego „Glaukopis”. Były członek Zespołu ds. Opiniowania Wniosków o Nadanie Odznaczeń za Działalność Opozycyjną w PRL przy Kancelarii Prezydenta RP. Aktualnie członek Rady Historycznej kombatanckiego Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych.

Kontakt do zespołu fundacji: 
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
+48 518-622-733

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:                 Adres do korespondencji:

ul. Wysłouchów 4/20          Al. Waszyngtona 39/25
30-611 Kraków                      04-015 Warszawa

tel: 789 162 112

kontakty e-mail:

Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. projektowych: projekty@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Kierownik ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne