"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

W dniach 1-2 czerwca 2019 roku na terenie pięknych równin Mazowsza odbył się Mazowiecki Rajd Śladami „Roja". Wydarzenie było częścią III edycji projektu Rajd Śladami Żołnierzy Wyklętych.

Pierwszego dnia rajdu grupą uczestników wyruszyliśmy autokarem z Warszawy w kierunku Pomiechówka - miejsca znanego z akcji „Roja” na pociąg, w której trakcie zginęło przypadkowo dwóch milicjantów. W trakcie pobytu w tej miejscowości dołączyła do nas duża grupa rodzin żołnierzy z Oddziału „Roja". Odwiedziliśmy także miejscowy ośrodek kultury, który mocno dba o pamięć o Żołnierzach Wyklętych działających w regionie. Następnie udaliśmy się do Popowa Borowego, miejsca śmierci plut. Władysława Grudzińskiego „Pilota” oraz jego podkomendnych: st. sierż. Kaziemierza Chrzanowskiego „Wilka”, st. sierż. Hieronima Żbikowskiego „Gwiazdy” oraz st. sierż. Czesława Wilskiego „Brzozy".

Kolejnym punktem Rajdu była wieś Szyszki - miejsce ostatecznej obławy na „Roja” i „Mazura". Uczciliśmy tam Ich pamięć przy pomniku upamiętniającym te zdarzenie, a także spotkaliśmy się ze świadkiem historii, kombatantem z oddziału.

W trakcie pierwszego dnia wydarzenia odwiedziliśmy także cmentarz w Ciechanowie, gdzie pochowany jest brat „Roja” Roman Dziemieszkiewicz „Pogoda". W Ciechanowie udaliśmy się także pod były budynek UB, który dziś pełni rolę kamienicy mieszkaniowej, a w latach 40tych i 50tych był miejscem prześladowania polskich patriotów. Pierwszy dzień rajdu zakończył się luźnymi rozważaniami na temat historii Żołnierzy Wyklętych oraz kwestii ich upamiętnienia w dzisiejszych czasach.

Drugiego dnia wyruszyliśmy w kierunku Osysk, miejsca likwidacji przez UB drugiego patrolu zgrupowania „Roja". Dziś w miejscu tym pozostały jedynie zgliszcza stodoły, w której ukrywał się sierż. Ildefons Żbik „Tygrys" i jego podkomendni Józef Niski „Brzoza", Henryk Niedziałkowski „Huragan" oraz Władysław Bukowski "Zapora". W drodze do Osysk odwiedziliśmy również cmentarz, na którym znajduje się symboliczny grób rodziny Kołakowskich, która podjęła się pomocy partyzantom „Tygrysa" i zapłaciła za to najwyższą cenę. W trakcie dalszego przejazdu śladami Oddziału „Roja" odwiedziliśmy kościół, w którym żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w latach 40tych składali przysięgę na wierność Bogu i Ojczyźnie.

Kolejnym miejscem na naszej trasie była wieś Kadzielnia, w której został zlikwidowany przez UB I KBW ostatni patrol Oddziału "Roja" pod dowództwem Stanisława Kakowskiego "Kaźmierczuka" wraz z Jego synem Henrykiem Kakowskim „Henrykiem" oraz Jerzym Miączyńskim „Bohunem"

Ostatnim punktem naszej wędrówki były lasy w okolicy miejscowości Gleba, gdzie odbyła się uroczystość otwarcia zrekonstruowanych schronów, w których w roku 1948 doszło do rozbicia przez UB i KBW Komendy XVI Okręgu NZW, której dowódcą był ppor. Józef Kozłowski „Las". Warto wspomnieć, że w akcji tej wzięło udział aż 1500 żołnierzy i 4 samoloty bojowe.

Uroczystość otwarcia schronów poprzedziła msza św. pod przewodnictwem biskupa a zakończyła ją rekonstrukcja wydarzeń sprzed 71 lat, w której jako rekonstruktor wziął udział bratanek „Roja" - Pan Marek Dziemieszkiewicz.

Udziałem w tej uroczystej inicjatywie zakończyliśmy merytoryczną część Rajdu i rozpoczęliśmy powrót do miejsca startu - Warszawy. W rajdzie wzięło udział łącznie ponad 40 osób, w tym kilkunastu członków rodzin żołnierzy z Oddziału "Roja", których rodzinne relacje stanowiły dodatkowy, wartoświowy walor dla pozostałych uczestników rajdu. Przewodnikiem był dr Piotr Oleńczak, któremu wsparcia merytorycznego udzieliły Pani Anna Śnieżko - autorka książki „Żona Wyklęta" oraz Pani Jadwiga Płodziszewska.

Kolejnym Rajdem, na który serdecznie zapraszamy, podczas tegorocznej edycji projektu będzie Lubelski Rajd Śladami „Orlika", który odbędzie się na lubelszczyźnie w terminie 27-28 lipca.

Współorganizatorem całego projektu jest Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych
Parterem Głównym projektu jest PKN ORLEN

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:                 Adres do korespondencji:

ul. Wysłouchów 4/20           Ul. Rakowiecka 37
30-611 Kraków                      02-521 Warszawa

tel: +48 667 374 761

kontakty e-mail:

Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. projektowych: projekty@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Kierownik ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne