"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

1 sierpnia, w 76. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Fundacja im. Janusza Kurtyki zorganizowała w Warszawie spacer Śladami Batalionu „Zośka” i Batalionu „Parasol”.

Przewodnikiem spaceru był Hubert Smoczyk z portalu Warszawski Zaułek, przewodnik warszawski, pasjonat historii. Uczestnicy spaceru przeszli spory szlak bojowy powstańczej Warszawy. Spacer rozpoczął się o godzinie 9.00 spod bram byłego Aresztu Śledczego Warszawa-Mokotów, w którym podczas okupacji było niemieckie więzienie. A w trakcie Powstania Warszawskiego wymordowano w nim większość osadzonych – Polaków, niewinnych patriotów. Uczestnicy przemaszerowali przez obszar Mokotowa w kierunku Ochoty, gdzie odwiedzili miejsce, w którym Komenda Główna Armii Krajowej podjęła decyzję o wybuchu Powstania.

Z warszawskiej Ochoty spacer ruszył w kierunku Woli, gdzie jednym z miejsc na trasie był Park im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie, w którym dokonywała się Rzeź Woli, także ostrzał moździerzowy z działa „Ziu”.  Na Woli kolejnym punktem był teren, gdzie stał słynny Pałacyk Michla, o który w pierwszych dniach bohatersko walczyli żołnierze Batalionu „Parasol” pod dowództwem legendarnego gen. Janusza Brochwicz-Lewińskiego „Gryfa”. W miejscu tym odśpiewano powstańcza piosenkę „Pałacyk Michla”.

Następnie przewodnik Hubert Smoczyk poprowadził grupę na teren Cmentarzy Ewangelickich, na których pochowanych jest wielu zasłużonych Polaków wyznania protestanckiego, ale również na których koncentrowały się oddziały AK przed wybuchem Powstania i o które toczyły się ciężkie boje w jego trakcie. Na cmentarzach do dziś widać ślady tych walk.

Z Woli uczestnicy podążali w kierunku Dworca Gdańskiego, odwiedzając po drodze pomnik KL Warschau (Gęsiówki). Do Dworca Gdańskiego przemaszerowano przez ulicę Stawki, słynną ze zdobycia magazynów SS z mundurami, które potem żołnierze masowo wykorzystywali.

Przy samym Dworcu przewodnik przybliżył historie ciężkich walk o jego zdobycie przez oddziały AK, które niestety się nie powiodły. Z Dworca uczestnicy przemieścili się komunikacją miejską na Wojskowy Cmentarz Powązkowski.

O godzinie 17 uczczono pamięć w godzinie „W”. Przedstawiciele Fundacji zapalili kilkanaście zniczy na grobach Powstańców, szczególnie tych mniej znanych, wydawałoby się bardziej zapomnianych. Po uroczystościach uczestnicy przemieścili się komunikacją w stronę Pałacu Krasińskich. Stamtąd rozpoczął się dalszy spacer po Starym Mieście. Jednym z punktów była ul. Kilińskiego, gdzie 13 sierpnia 1944 roku wybuchł zdobyty przez Powstańców niemiecki pojazd gąsienicowy zabijając ponad 300 osób. Z ul. Kilińskiego uczestnicy przeszli w kierunku Starówki, która w czasie Powstania została niemal całkowicie zburzona. Kolejno spacer szedł ul. Senatorską w kierunku Placu Teatralnego. Następnym przystankiem było miejsce śmierci słynnego poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, który zginął od kuli snajpera w Pałacu Blanka 4 sierpnia 1944 roku.

Kolejnym miejscem na trasie przemarszu był Ogród Saski. Tam miała miejsce dłuższa przerwa. Po niej przewodnik Hubert Smoczyk w kilku słowach opowiedział o walkach w tym regionie oraz o zdobyciu okolicznej PASTY.

Ostatnimi punktami na trasie spaceru były budynek Poczty Głównej, który został zdobyty przez Powstańców 2 sierpnia 1944 roku oraz Plac Powstańców Warszawy (wtedy Plac Napoleona) z przylegającym do niego najwyższym ówcześnie budynkiem miasta  - Prudentialem. Warto tutaj wspomnieć, iż budynek ten został zdobyty już 1 sierpnia i do samego końca walk pozostał w rękach Powstańców. Niestety kilkukrotnie został zbombardowany i ostrzelany z moździerza, mimo to do dziś przetrwał. 

Późnym wieczorem, kiedy spacer dobiegał końca, na Placu Powstańców Warszawy, do uczestników dołączyła Druhna Danielą Ogińska ps. „Pszczoła”, sanitariuszka z 7 Pułku Piechoty Legionów "Garłuch", którą wykonano kilka powstańczych piosenek.

Wielkie słowa uznania należą się Hubertowi Smoczykowi za posiadaną wiedzę o Powstaniu Warszawskim, która okazała się bardzo cenna dla uczestników spaceru, którzy co ciekawe przyjechali z różnych stron Polski. W ten sposób godnie została uczczona pamięć o bohaterskich Powstańcach Warszawskich. Edukacja i przekazywanie potrzebnej wiedzy następnym pokoleniom to dla nas wszystkich duża powinność.

W spacerze uczestniczyło około 80 osób.

Polecamy nasze kolejne wydarzenia. Więcej informacji na stronie www.fundacjakurtyki.pl

 


Galeria zdjęć z wydarzenia:

 

 

Autorzy zdjęć:
Julia Ciborowska
Aleksander Podgórny
Piotr Brulikis

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:
ul. Wysłouchów 4/20
30-611 Kraków

Adres do korespondencji:
ul. Rakowiecka 37
02-521 Warszawa

kontakt telefoniczny (Biuro): +48 516 478 224
kontakt telefoniczny (Media): +48 694 320 294

Kontakty e:mail:
Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl
Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Koordynator ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

NIP: 6793121982
REGON: 363647335
KRS: 0000598727
Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne