"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

 

17 IX 2019 r., w dniu 80. rocznicy agresji zbrojnej ZSRR na Polskę, w Bibliotece im. Janusza Kurtyki przy ul. Rakowieckiej 37 w Warszawie miała miejsce debata pt. „Relacje polsko-rosyjskie a narracje o komunizmie i Związku Radzieckim". Była to ósma dyskusja z cyklu "Historia, prawda, teraźniejszość. Jak prowadzić stosunki międzynarodowe w kontekście przeszłości?". 

 

W debacie udział wzięli:

• Prof. Dr hab. Andrzej Nowak  - historyk, sowietolog, publicysta, Uniwersytet Jagielloński

• Dr hab. Hieronim Grala – historyk, dyplomata, badacz i znawca Rosji, Uniwersytet Warszawski

• Red. Witold Jurasz - publicysta, dyplomata, Ośrodek Analiz Strategicznych

Dyskusję poprowadził Michał P. Sadłowski - prawnik, ekspert ds. obszaru poradzieckiego, Uniwersytet Warszawski

 

Pan Michał Sadłowski, który moderował spotkanie poprosił Prof. Andrzeja Nowaka aby zechciał scharakteryzować rosyjskie narracje dotyczące Polski. Pan Profesor zwrócił uwagę, że omawianie znaczenia historii w stosunkach polsko – rosyjskich musi zacząć się wcześniej niż w XIX w., ponieważ relacje z naszym wschodnim sąsiadem sięgają X w. Miał tutaj na myśli spór graniczny. Podjął również rozważania natury historiozoficznej. Prof. Hieronim Grala został poproszony o wyjaśnienie, jak wyglądał obraz Polski i Polaków w Związku Radzieckim przed 1939 r. i jak do 1989 r. Red. Witold Jurasz wypowiedział się na temat, jak Moskwa obecnie postrzega Państwo Polskie i czy dzisiejsza Polska jest ważna dla Rosji? Pan Redaktor stwierdził, że to nie jest tak, jak twierdzą niektórzy ludzie, że Polska się nie liczy, w rosyjskiej perspektywie, ale też, że nie jesteśmy na scenie pierwszoplanowym aktorem. Powiedział również, że jest problem, że niektórzy nasi partnerzy zachodni, widzą to w sposób, że słaba Rosja jest groźniejsza, więc powinniśmy ją czynić silniejszą, bo gdy będzie silniejsza to będzie bardziej pewna siebie i wtedy będzie mniej agresywna. Uznał to za pewnego rodzaju perwersję psychologiczną. Wyraził zdanie, że Rosja jak jest słaba, to nie pozwala sobie na posunięcia, a jedynie wtedy jak jest silna i że niestety należy to tłumaczyć często naszym partnerom i sojusznikom na Zachodzie. 


Ostatnie pytanie zadane przez prowadzącego dotyczyło tego, jak reagować na działania Federacji Rosyjskiej i czy w ogóle warto na nie reagować? Czy za parę lat, ten problem może umrzeć, w związku ze zmianą pokoleniową w Federacji Rosyjskiej i Polsce, bo ludzie będący świadkami odejdą? Może ten problem będzie bardziej historyczny niż współczesny? Jako pierwszy wypowiedział się Prof. Dr hab. Andrzej Nowak, który poruszył temat pamięci instytucjonalnej, mówił też o walce o prawdę dotyczącą np. paktu Ribbentrop - Mołotow. Jako drugi odpowiadał Prof. Hieronim Grala, który również mówił o pamięci instytucjonalnej. Jako ostatni miał okazję wypowiadać się Red. Witold Jurasz, który odniósł się do swoich wspomnień pobytu na Białorusi i konferencji w Berlinie, mówiąc przy tym o przepaści kulturowej i brakach kompetencyjnych niektórych polskich dyplomatów. Na koniec nastąpiły się pytania z sali. 

Zapraszamy do zapoznania się z całą dyskusją dostępną poniżej.

 

„Relacje polsko-rosyjskie a narracje o komunizmie i Związku Radzieckim"

 

 

 


Galeria zdjęć z wydarzenia:

 


Więcej o projekcie "Historia, prawda, teraźniejszość":

 

Spotkanie stanowi część projektu "Historia, prawda, teraźniejszość. Jak prowadzić stosunki międzynarodowe w kontekście przeszłości?". Składa się nań cykl debat, mających na celu zidentyfikowanie i zdiagnozowanie węzłowych zagadnień związanych ze stosunkami międzynarodowymi w kontekście różnie interpretowanej przeszłości, opracowanie konkretnych recept w tym zakresie oraz utrwalenie zgromadzonych wniosków w formie publikacji książkowej.

Plan organizatorów zakłada zorganizowanie 12 dyskusji skupionych w czterech cyklach tematycznych z udziałem naukowców i specjalistów reprezentujących różne dyscypliny: historyków, politologów i publicystów. Cykle odnoszą się do zagadnień związanych z relacjami: polsko-żydowskimi, polsko-ukraińskimi, polsko-niemieckimi oraz polsko-rosyjskimi. Po zakończeniu wszystkich cykli tematycznych planowana jest publikacja powstałych na ich kanwie refleksji. 

Partnerami cyklu debat są: Stowarzyszenie Studenci dla Rzeczypospolitej oraz Fundacja dla Rzeczypospolitej.

Patronat nad projektem objęli: „Rzeczpospolita”, „Uważam Rze Historia”, „DoRzeczy”, historykon.pl oraz blogpress.pl. 

Miejsce, dyskusja i cały cykl powstają w ramach projektu "Klaster Pozarządowy dla Rzeczypospolitej - na styku nauki, kultury i edukacji obywatelskiej. Nowe miejsce debaty o Polsce". Projekt został dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.

Projekt "Historia, prawda, teraźniejszość. Jak prowadzić stosunki międzynarodowe w kontekście przeszłości?" dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu "Patriotyzm Jutra".


Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:                 Adres do korespondencji:

ul. Wysłouchów 4/20           Ul. Rakowiecka 37
30-611 Kraków                      02-521 Warszawa

tel: +48 516 478 224

kontakty e-mail:

Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. projektowych: projekty@fundacjakurtyki.pl

Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Kierownik ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne