"Jesteśmy krytykowani, bo tematy, które podejmujemy, budzą skrajne emocje."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Polakom wciąż brak odwagi, by prezentować na zewnątrz swoją wizję historii."
Janusz Kurtyka, 1 IV 2009

"Jesteśmy ludźmi wolnymi, więc zachowujmy się jak ludzie wolni, a nie jak niewolnicy."
Janusz Kurtyka, 27 X 2001

Zobacz wszystkie

W pierwszą rocznicę katastrofy smoleńskiej Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, Instytut Historii PAN, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Stowarzyszenie NZS 1980 oraz Koło Naukowe Historyków Studentów UJ i Studenckie Koło Naukowe Historyków UP w Krakowie zorganizowały dwudniową (15–16 kwietnia) sesję poświęconą dorobkowi prof. Janusza Kurtyki, a zatytułowaną „Janusz Kurtyka – Rzeczypospolitej historyk i urzędnik”.

Pierwszego dnia zaprezentowano referaty ukazujące wkład prof. Kurtyki w badania nad dziejami Polski w wiekach średnich i epoce wczesnonowożytnej. Obrady toczyły się w auli im. prof. Wincentego Danka w Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Gości powitali: prof. Zdzisław Noga (dyrektor Instytutu Historii UP), dr hab., prof. UJ Stanisław A. Sroka (dyrektor Instytutu Historii UJ), Waldemar Bukowski (kierownik Pracowni Słownika Historyczno-Geograficznego Małopolski Instytutu Historii PAN) oraz dr Franciszek Gryciuk (p.o. prezes IPN). Tego dnia przewidziano zaprezentowanie dziewięciu referatów: Waldemara Bukowskiego: Janusz Kurtyka – badacz dziejów Polski średniowiecznej i wczesnonowożytnej, dr. Franciszka Sikory: Udział Janusza Kurtyki w pracach nad „Słownikiem historyczno-geograficznym woj. krakowskiego w średniowieczu” i jego studia nad dziejami osadnictwa, dr. hab., prof. UMK Jana Wroniszewskiego, Genealogia i biografistyka w badaniach Janusza Kurtyki, prof. Tomasza Jurka, Historia społeczna w badaniach Janusza Kurtyki, dr. hab., prof. UŚ Jerzego Sperki: „Theatrum politicum” jako przedmiot badań Janusza Kurtyki, dr. hab., prof. UR Zdzisława Budzyńskiego: Podole w dorobku i projektach badawczych Janusza Kurtyki, dr. Witalija Michałowskiego, Badania Janusza Kurtyki nad Podolem na tle nowszej historiografii ukraińskiej, Mariusza Machyni oraz dr. Mariana Wolskiego: Projekt badawczy „Zapomniane pomniki cywilizacji europejskiej. Zespół ksiąg ziemskich i grodzkich w zasobie Centralnego Państwowego Historycznego Archiwum w Kijowie”. Dotychczasowy dorobek zespołu i perspektywa prac, Macieja Wilamowskiego: O warsztacie badawczym Janusza Kurtyki. Ostatecznie jednak, względy zdrowotne nie pozwoliły przybyć na sesję prof. J. Wroniszewskiemu, nie został także wygłoszony referat M. Machyni oraz dr. M. Wolskiego. Tę część sesji zakończyła dokonana przez Macieja Wilamowskiego prezentacja pośmiertnie wydanej publikacji Janusza Kurtyki Podole w czasach jagiellońskich 1394–15721.

Tego samego dnia po południu w auli im. ks. Józefa Tischnera w Instytucie Historii UJ odbyła się dedykowana Januszowi Kurtyce konferencja studencka zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków Studentów UJ oraz Studenckie Koło Naukowe Historyków UP w Krakowie. Referaty z zakresu mediewistyki i dziejów najnowszych przedstawili: Marek Mroczek: Szachy w średniowieczu. Kultura, nauka i życie codzienne, Diana Griszan: Działalność Józefy Petriczek w krakowskim Okręgu WiN, Piotr Magiera: Powojenna działalność 5. Brygady Wileńskiej – heroiczna walka czy przejaw brawury?, Krzysztof Kloc: Marksistowskie interpretacje, czyli II Rzeczpospolita oczami Polski Ludowej, Dominika Jasiak: Procesy karne uczestników protestów społecznych w Marcu 1968 r. w Krakowie, Kamil Ruszała: Nielegalna budowa kościołów na terenie diecezji przemyskiej w okresie PRL: przykład Glinika Polskiego w świetle niepublikowanych materiałów, Joanna Mrugała: Czwarty kumpel – krótka opowieść o Staszku Pietraszce.

Dzień dopełniła msza święta w kościele św. Marka, którą uświetnił chór Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II. Po jej zakończeniu wspomnieniami o Januszu Kurtyce podzielili się ze słuchaczami Waldemar Bukowski, Dorota Koczwańska-Kalita oraz prof. Andrzej Nowak.

Drugi dzień konferencji rozpoczęto mszą świętą w intencji Janusza Kurtyki w Kolegiacie Akademickiej św. Anny w Krakowie, skąd uczestnicy obrad przeszli do Auditorium Maximum UJ. Tego dnia omówiono dorobek prof. Kurtyki z zakresu najnowszych dziejów Polski oraz jego aktywność w życiu publicznym. Gości powitali Zuzanna Kurtyka, Jan Baster (zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie) oraz gospodarz miejsca – dr hab., prof. UJ Stanisław A. Sroka. Kolejne referaty – z których większość miała charakter biograficzny – wygłosili: dr Janusz Pezda: Janusz Kurtyka – działacz Koła Naukowego Historyków Studentów UJ i Niezależnego Zrzeszenia Studentów UJ, Kazimierz Krajewski: Janusz Kurtyka – strażnik pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, dr Filip Musiał: Janusz Kurtyka – redaktor „Zeszytów Historycznych WiN-u” i prezes Stowarzyszenia Społeczno-Kombatanckiego Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, prof. Jan Draus: Janusz Kurtyka – wykładowca i dydaktyk, prof. Ryszard Terlecki: Janusz Kurtyka – dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, Mateusz Szpytma: Janusz Kurtyka – prezes Instytutu Pamięci Narodowej, prof. Jurij Szapował: Rola Janusza Kurtyki w intensyfikacji współpracy IPN ze Służbą Bezpieczeństwa Ukrainy i innymi instytucjami ukraińskimi, dr Maciej Korkuć: Janusz Kurtyka – historia najnowsza a polityka pamięci, dr Barbara Fedyszak-Radziejowska: Analiza jakościowa zawartości prasy dotyczącej Janusza Kurtyki. Następnie Wojciech Frazik zaprezentował pośmiertną publikację Janusza Kurtyki Z dziejów agonii i podboju. Prace zebrane z zakresu najnowszej historii Polski2. Na książkę złożyły się teksty wydawane przez niego od lat osiemdziesiątych. Obok artykułów – syntetycznie przedstawiających zagadnienie powojennego podziemia – zebranych w części I, zamieszczono obszerne edycje źródłowe – w części II oraz biogramy – w części III. W części IV zamieszczono wybór przedmów i wstępów pisanych przez prof. Kurtykę do publikacji innych autorów. Publikację zamyka aneks, składający się z obszernego biogramu Janusza Kurtyki oraz bibliografii obejmującej wszystkie jego publikacje naukowe – materiały te są przedrukiem z numeru 32–33 „Zeszytów Historycznych WiN-u”.

Na marginesie warto zaznaczyć, że prezentowane w czasie konferencji książki nie są jedynymi publikacjami prof. Kurtyki wydanymi już po jego śmierci. W zeszłym roku ukazał się album autorstwa J. Kurtyki i Jacka Pawłowicza o gen. Leopoldzie Okulickim3. Tekst podstawowy stanowi uwspółcześniona wersja biografii gen. Okulickiego, wydana po raz pierwszy przez J. Kurtykę, jeszcze w drugim obiegu wydawniczym, w 1989 r. Na blisko pięciuset stronach zgromadzono setki fotografii i fotokopii dokumentów dotyczących ostatniego dowódcy Armii Krajowej. Za tę – dokumentacyjno-ilustracyjną – część albumu odpowiedzialny był J. Pawłowicz. Jest on, przypomnijmy, autorem wydanego w 2008 r. albumu o rtm. Witoldzie Pileckim4, za który – rok później – odebrał nagrodę w konkursie „Książka Historyczna Roku 2009”.

Konferencję „Janusz Kurtyka – Rzeczypospolitej historyk i urzędnik” zakończyła prezentacja filmu „Trwajcie” w reżyserii Aliny Czerniakowskiej – dokumentu o IPN oraz Januszu Kurtyce. Publikacja referatów z sesji planowana jest na rok 2012.

Patron

Janusz Marek Kurtyka - ur. 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie, zginął 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku - polski historyk, mediewista, doktor habilitowany nauk humanistycznych. W latach 2005 - 2010 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Janusz Kurtyka był jednym z pierwszych badaczy, którzy naukowo podjęli temat Żołnierzy Wyklętych, twórcą Zeszytów Historycznych WiN-u - periodyku naukowego, który przed powstaniem IPN stanowił jedną z kluczowych platform przekazywania wiedzy dotyczącej powojennego podziemia antykomunistycznego w PRL.

Za czasów jego prezesury w IPN dokonał się strategiczny przełom w narracji o polskiej historii najnowszej. Poddano systemowym badaniom naukowym agenturę komunistyczną w środowiskach opozycyjnych i dzieje podziemia antykomunistycznego co, już po jego śmierci, zaowocowało rozkwitem inicjatyw obywatelskich w ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 1 marca. Inicjatorami jego ustanowienia byli Prezydent RP Lech Kaczyński i Prezes IPN Janusz Kurtyka.

Kawaler odznaczeń państwowych: Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Wolności i Solidarności, Orderu Zasługi dla Ukrainy III klasy. Laureat Nagrody Kustosz Pamięci Narodowej oraz licznych nagród naukowych.

 

Dane kontaktowe

Adres rejestrowy:
ul. Wysłouchów 4/20
30-611 Kraków

Adres do korespondencji:
ul. Rakowiecka 37
02-521 Warszawa

kontakt telefoniczny (Biuro): +48 516 478 224
kontakt telefoniczny (Media): +48 694 320 294

Kontakty e:mail:
Prezes Zarządu: prezes@fundacjakurtyki.pl
Wiceprezes ds. naukowych: nauka@fundacjakurtyki.pl

Koordynator ds. promocji: media@fundacjakurtyki.pl

NIP: 6793121982
REGON: 363647335
KRS: 0000598727
Wszelkie prawa zastrzeżone © Fundacja im. Janusza Kurtyki
projekt i wykonanie Studio graficzne